Ardbeg TEN

Single Malt

Islay

10 anos

Embotellado pola destilería

46% vol

Velaquí un dos tres (nun futuro catro) grandes representantes do estilo máis coñecido de Islay, o do rompemar fumegante (os outros veñen sendo Lagavulin e Laphroaig e proximamente Kilchoman; tamén se podería contar a Caol Ila, pero o seu perfil vai un pouco nun capítulo aparte). Indo ó material en si, este líquido de cor palla cargado despide inmediatamente unha vaga de fume de turba que amosa claramente o que é, pero non deixa atrás todo un abano de complexidades, harmonías e excursos pituitarios nos que un pode botar tempo e máis. Está por un lado o carácter afumado en si, con notas de cinza e matices de hidrocarburos e piche fresco, que non logran sepultar un núcleo afroitado (pel de mazá vermella moi madura, carne de mazá golden) con derivacións que agora comentamos e mais ornamentos (non chegan a ingredientes de pleno papel) marítimos de iodo (percebe?) e matices de argazo e vento mareiro. Na boca o ataque é un algo picante pero estende inmediatamente a dozura do malte cunha sacudida de fume e cinza, para ir dando paso ó referido centro froital que se podería resumir como xa dixen (mazá) pero que fai incursións por outras tesituras (moi notablemente presenta aires de cando un entra na farmacia) sempre entrelazándose entre si mentres a cinza volve rexurdir ata un momento no que está a piques de entrar no dominante pero non chega a traspasar ese límite. O longuísimo final (especialmente nas primeiras semanas da botella), sinalado por un certo amargor que lle achega viveza, resolve en regalicia con certa substancia de chocolate branco e un resume dos compoñentes antes descritos movidos unha vez máis por certa brisa do mar.

Cómpre dicir que, conforme a botella leva unhas cantas semanas aberta e o nivel do líquido vai por debaixo da metade, prodúcese un notirio cambio na personalidade do líquido: as notas mariñas fanse aínda máis discretas e vai aparecendo, ata tomar protagonismo, un ton de pan torrado/aroma de habitación na que se fai café, ó tempo que a mazá da boca vai evolucionando e incluíndo, por exemplo, un certo carácter de infusión herbal, concretamente macela e herba luísa [teño que dicir que, sen considerar desagradable esta segunda cara, penso que o momento ópimo é cando leva entre unha e catro semanas aberto, pero como xa se sabe de gustibus non est disputandi]. Para resumir en poucos adxectivos, completo, razonablemente costeiro, complexo, potente [o suficiente como para parecerlle desagradable a quen non guste deste estilo] e, atención, equilibrado, co fume e a cinza sempre integrados aínda que, como xa dixen, coa sensación de que están a piques de pasar o límite.

BenRiach Arumaticus Fumosus

Single Malt

Speyside

12 anos

Embotellado pola destilería

46,00% vol

Parece que se trata dunha edición remadurada/acabada/etc. en envase especial (neste caso de ron escuro xamaicano) da versión afumada de BenRiach. Tendo isto en conta, o primeiro que impacta deste whisky é a palidez do color: cor palla con notas aceiradas, que indican unha boa proporción de barricas de terceiro uso polo menos (o que non ten por que ser para nada unha mala cousa vistos os excesos que se teñen ambotellado nos últimos anos). No nariz temos un golpe de fume ben evidente pero que non encobre a personalidade do destilado, cheo de banana (madura e verde) con matices herbáceos que lle achegan frescura e mais certos atisbos de disolvente. Na boca preséntase algo similar, cun ataque importante pero non excesivo de turba que dá paso á banana con dozura e con matices de pera antes de volver rexurdir (a turba, digo), cun ton seco e secante no que sen desaparecer a banana se expande o fume con feluxe, algo de plátano e mesmo algo de embutido afumado.
Non podo valorar o impacto do ron pola miña completa ignorancia nese campo (quitando os combinados baratos con cola que un toma cando é novo e esas cousas todas), pero tanto o color como o feito de que o perfil do whisky quitando o fume e mutatis mutandis ten o aire de familia do BR de 12 anos fan supoñer que non puido ser moi agresivo e que máis ben fai acentuar os trazos que xa se atopaban no carácter da casa.

BenRiach 12 anos

Single Malt

Speyside

12 anos

Embotellado pola destilería

43,00% vol

Velaquí unha das notas que teño pendentes de colgar pero aínda non puxen por pura malandraxe a mais por unha tempada laboral un tanto frenética. Whisky de Speyside pouco visto pero cunha gama bastante ampla e que eu descoñecía completamente (comme tutti quanti, por outra parte). Merquei este por facerme unha idea do "básico", xa que non anuncia tratamento de madeira especial nin carga particular de fumo, a diferenza doutras propostas da destilería.
Na copa preséntase dourado pálido, sen ningún specto visual especialmente destacable. O nariz amosa un carácter perfumado con matices florais (uz, caravel) e afroitado; neste último aspecto toman o protagonismo notas de banana, madura, pero tamén, e especialmente, verde, acompañadas doutros aires tropicais ou de froita de verán, como pode ser o ananás e a pel de pexego, todo iso cun agradable e fino reborde de coco. Esta especie de macedonia con flores repítese na boca, onde se manifestan notoriamente o caravel e a banana verde, sostidas por un apuntalamento de vainilla e mel.
En xeral dá a impresión dunha estrutura un tanto simple: fondo moi razonable da madeira, coa vainilla e o coco (aínda que non teño completamente claro que este último estea orixinado polo carballo), e unha chea do que os perfumistas chaman notas superiores, con todas as pinceladas antes recollidas. Con todo, non carece dun certo encanto e por algún motivo acompaña ben a temporada pre-primaveral.

The Dalmore 15 anos

Single Malt

Highlands

Embotellado pola destilería

40,00% vol

Toca hoxe a terceiro e última (polo momento) mostra de Dalmore, co 15 anos (o de 40, o de 50, o Alexander III e o 1974 quedan un pouco fóra das miñas posibilidades). Totalmente criado en madeira de xerez (concretamente Matusalem, Apóstoles e Amoroso), este whisky amosa un color de ouro vello/ambarino que non se aparta demasiado dos anteriores. Na nariz continúa a semellanza da familia coa consabida laranxa, se ben desta volta se presenta cun ton máis perfumado (dándolle un pouco de tempo na copa parece escarchada e máis en licor), acompañada de chocolate con leite, matices anisados, certo ton floral de uz e toxo e todo un trasfondo que denota a madeira empregada: pasificados (ameixa, particularmente), especias (comiño? cravo?), azucre moreno e faiado/libros vellos.

Na boca, moi amable e franca, continúa o carácter de laranxa e chocolate con leite envolto en madeiras, pasificados, froitos secos (améndoa torrada), especias e os leves matices de monte, para rematar nun longo final marcado polo café e un nidio regusto de xaruto. Ó padal preséntase con certa sensación de densidade pero en ningún momento xaropento nin edulcorado. En certo sentido, parece como se collesemos o 12 anos, lle engadimos as dimensións xerezanas do Gran Reserva e lle desemos ó resultado un punto máis de desenvolvemento (que non de potencia).

The Dalmore Gran Reserva

Single Malt

Highlands

Embotellado pola destilería

40,00% vol

Ao igual que o de 12 anos, tamén o "Cigar Malt" pasou polo cambio, e agora chámase "Gran Reserva". Segue a ter como trazo principal unha proporción maioritaria de madeira de xerez fronte a bourbon (60/40), o que queda ben de relevo no nariz e no padal. Non así na vista, que é bastante semellante ó 12 anos (entre o outro vello e o ámbar). No nariz, preséntase a nota de laranxa acompañada de café, que, contra o que eu esperaba, é máis ben minoritario e cede espazo ao chocolate. Están presentes tamén os matices de monte e de coiro, pero dunha forma moito máis discreta que no 12 y o. O carácter do aroma acábase de redondear con tons de biscoito máis un certo recendo a madeiras vellas, a faiado. Adivíñanse tamén os pasificados que se farán máis intensos na boca.

Nesta última, segue a laranxa con chocolate envolta en pasificados de oloroso (uva/ameixa/figo sen que ningún sobresaia dos demais) e froitos secos (particularmente améndoa torrada e posiblemente algo de abelá), cunha repetición do aire de monte e, sobre todo, de faiado, que cos pasificados e os froitos secos define o final.

En xeral, comparado co de 12 anos (non cheguei a probar o Cigar Malt), resulta máis axerezado, con máis ton froitoso e de madeira vella, o que o pode facer máis atractivo para os afeccionados ós brandies andaluces, se ben me parece que o seu irmán de 12 anos tiña máis definición e empaque.

The Dalmore 12 anos

Single Malt

Highlands

12 anos

Embotellado pola destilería

40,00% vol

Outro highland que pasou por cambio de imaxe (xa é o segundo en pouco tempo) e tamén de composición, e de xeito similar ós outros, adóptase un look máis tirando a minimalista, estilizado, elegante e esas cousas todas; con todo, como o que aquí importa é o de dentro da botella (aínda que o cervo está moi bonito), imos ó que interesa. Parece que o Sr. Paterson, o elegante e bigotudo responsable de destilación e mesturas do grupo Whyte & Mackay (estou desexando que me chegue o seu libro), decidiu subirlle a proporción de whisky criado en madeira de xerez e agora están a partes iguais.

Non teño a man unha mostra do anterior, pero recordo que o color era semellante, ouro vello entrando ben no ámbar. O primeiro golpe de nariz faime destacar moito café, particularmente en gran, casca de laranxa amarga e unha dose notable de coiro; posteriormente, obsérvase tamén cacao, certos matices anisados e tamén un ton de monte, con uz e toxo acabado de cortar.

Todas estas notas volven aparecer na boca, coa laranxa, o café con cacao e os anisados, nun padal con presenza que engade notas de noz, algo de caramelo e toffee, repite os matices de monte e volve a presentar o coiro do nariz, pero que desta volta se vai transmutando en regusto de tabaco.

Estou comparando de memoria, pero paréceme que, fronte á versión anterior da anterior (a da etiqueta co debuxo en sepia), en liñas xerais, se engaden sabores novos (particularmente o de uz e toxo), se potencian outros (o café e o coiro, que antes estaba presente como unha pincelada moi escondida), outros se modifican levemente (das laranxas en confitura pasamos á casca fresca) e outros se retiran (recordo que o anterior tiña notas no final de coco, améndoa e mazapán non presentes neste). Un whisky robusto que non está para mexericadas pero segue sendo bastante contemplativo (pensemos café/cacao) aínda co novo vigor.

Redbreast 12 anos

Pure pot still

Irlanda

Embotellado pola destilería

40,00% vol

O outro grande pure pot still irlandés (malte de cebada + cebada sen maltear e destilación en alambique de pote) e un exemplo intereseante polo aroma representativo do estilo pero sobre todo pola estrutura en boca, pero non nos adiantemos. De color é dourado intenso entrando no ouro vello. O aroma preséntanos unha vaga de froitos secos (sobre todo pecanas con algo de mazapán) con matices especiados (xenxibre, posiblemente algo de comiño, pero non estou seguro) e un matiz floral máis certos tons de vernices. Todo isto xúntase harmoniosamente nunha sensación penetrante no nariz, sen ser especialmente forte, que atopamos tamén noutros membros da familia (como o Powers, sen ir máis lonxe, onde o destilado de columna non consegue tapalo).

Na boca amosa o carácter central de pecana con matices de madeiras finas (repito: matices), verniz e un ton balsámico, e progresivamente van xurdindo tons amanteigados. Con "amanteigados" refírome tanto ó flavor/aroma en si como á sensación graxa, aveludada e envolvente que se nos presenta no padal, sensación que se prolonga mentres se vai engadindo unha nota de polpa de laranxa que engarza moi ben co matiz balsámico.

Un conxunto de aromas e sabores ben armado cunha boca moi destacable polo intenso (sobre todo na sensación manteigosa) e tamén longo sen perder en ningúm momento o comedimento nin a subtileza.